در حال حاضر، بسیاری از افراد به جای استفاده از دندههای دستی و کارآیی کلاچ، به خرید خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک روی آوردهاند. در تعمیر گیربکس اتوماتیک در تهران، قصد داریم تمامی عواملی که ممکن است به تخریب گیربکس اتوماتیک منجر شوند را برای شما تشریح کنیم. این اطلاعات به شما کمک خواهد کرد تا از گیربکس اتوماتیک خودروی خود به بهترین شکل ممکن استفاده کنید و از رانندگی لذت ببرید.
باز نگاهی به عواملی که گیربکس اتوماتیک را تخریب میکنند
گیربکس یا جعبه دنده به مجموعهای از اجزاء مانند مبدل، کلاچ، چرخهای دنده، و سایر مؤلفهها اشاره دارد. این اجزاء در تمامی انواع خودروها نقش مهمی در کنترل نیروی تولیدی موتور و انتقال آن به چرخهای خودرو دارند. جعبههای دنده بهطور کلی به دو دسته دستی و اتوماتیک تقسیم میشوند. گیربکس دستی در واقع نخستین نمونههای گیربکس هستند که توسط سازندگان خودرو طراحی شدهاند و از این رو دارای ساختار و عملکرد سادهتری هستند.
به مقابل گیربکسهای اتوماتیک (AT) نمونه بهروزشده گیربکسهای دستی (MT) تلقی میشوند. این نوع گیربکسها با حذف کلاچ و دندههای دستی بهصورت خودکار، ارتقاء راحتی و آرامش راننده خودرو ایجاد میکنند. با این حال، ساختار پیچیده و حساس آنها باعث شده تا در برابر برخی عملکردها که به آنها «عوامل مخرب گیربکس اتوماتیک» میگوییم، آسیبپذیر باشند و پس از مدتی با مشکلات جدی روبرو شوند.
عواقب استفاده نادرست از حالت p در توقف طولانی مدت
یکی از عوامل مخرب گیربکسهای اتوماتیک، استفاده نادرست از حالت پارکینگ است. بسیاری از رانندگان هنگام پارک کردن خودرو، بدون استفاده از ترمز دستی یا منتظر توقف کامل خودرو نشوند، بلافاصله دنده را در حالت P یا پارک قرار میدهند. این اقدام باعث تحمیل تمام وزن خودرو بر روی گیربکس میشود، که ممکن است باعث گیر کردن دنده شود یا حتی آسیبهای جدی به گیربکس برساند، به ویژه اگر خودرو بر روی سطوح شیبدار قرار داشته باشد.
برای جلوگیری از این مشکلات در خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک، پس از توقف کامل، ابتدا دنده را در حالت N (خلاص) قرار دهید و سپس ترمز دستی خودرو را فعال کنید. در این مرحله، میتوانید حالت پارک (P) را در گیربکس انتخاب کرده و خودرو را با اطمینان پارک کنید. حالت پارک برای جلوگیری از حرکت ناخواسته اتومبیل بعد از توقف طراحی شده است و باقی ماندن گیربکس در حالت خلاص (N) هیچ مشکل فنی ایجاد نخواهد کرد.
بنابراین، استفاده صحیح از حالت پارکینگ میتواند از خرابیهای ناشی از عدم توجه به گیربکس در هنگام پارک کردن جلوگیری کند و ایمنی خودرو را تضمین کند
عواقب استفاده نادرست از حالت N در گیربکس اتوماتیک
استفاده نادرست از حالت N در گیربکس اتوماتیک میتواند عواقب جدی برای خودروی شما به همراه داشته باشد. حالت N یا همان خلاص کردن گیربکس، معمولاً برای توقف خودرو به کار میرود، اما اگر این حالت به طرز نادرستی و در شرایط غیراصولی مورد استفاده قرار گیرد، میتواند به مشکلاتی منجر شود.
یکی از عواقب نادرست استفاده از حالت N، افزایش فشار بر روی گیربکس و دندههاست. زمانی که شما گیربکس را در حالت N قرار میدهید و اتومبیل خود را ترک میکنید، وزن کامل خودرو بر روی گیربکس و دندهها قرار میگیرد. این ممکن است باعث گیر کردن دندهها یا کاهش عمر مفید گیربکس شود.
برای جلوگیری از این مشکلات، بهتر است پس از توقف کامل خودرو، دنده را در حالت N قرار داده و سپس ترمز دستی را بکشید. این کار به افزایش عمر مفید گیربکس کمک میکند و از آسیبهای ناشی از استفاده نادرست از حالت N جلوگیری میکند.
بنابراین، به خواطر داشته باشید که استفاده نادرست از حالت N میتواند عواقب مخربی داشته باشد و بهتر است این حالت را با دقت و اصولی مورد استفاده قرار دهید تا مشکلات جلوگیریناپذیری را ایجاد نکنید.
پیامدهای سرویس نکردن بهموقع گیربکس در خودرو
گیربکسهای اتوماتیک به عنوان یک سیستم هیدرولیک تلقی میشوند که اکثر اجزای داخلی آن از چدن و فولاد تهیه شدهاند. این آلیاژهای فلزی دارای مقاومت بسیار بالا هستند. با این وجود، ممکن است در طول زمان و نتیجه استفاده مکرر، خرابی یا سایش در آنها رخ دهد، به ویژه در اثر ضربات و تصادفات، که یکی از عوامل تخریبی مهم در گیربکسهای اتوماتیک محسوب میشود. به همین دلیل، روغن گیربکس مورد استفاده قرار میگیرد تا از این نوع آسیبها جلوگیری کند و همچنین حرکت قطعات داخلی گیربکسهای اتوماتیک را بهبود بخشد.
از آنجایی که روغن گیربکس، مشابه روغن موتور، پس از مدت زمان طولانی ممکن است آلوده شود یا خواص خود را در مقابل دما و فشارهای بالا از دست دهد، عدم انجام به موقع خدمات سرویس گیربکس میتواند به آسیبهای غیرقابل جبرانی در گیربکس خودروی شما منجر شود.
با توجه به توصیههای تولید کننده و بر اساس مقدار کیلومتر یا زمان استفاده، خدمات دورهای شامل تعویض روغن گیربکس و فیلتر روغن میشود. با توجه به نوع گیربکس و شرایط رانندگی، معمولاً تعویض روغن و انجام سرویسهای دورهای برای اکثر گیربکسهای اتوماتیک به ازای هر 20,000 تا 45,000 کیلومتر پیشنهاد میشود. باید توجه داشت که شرایط رانندگی میتوانند تأثیر زیادی در زمان سرویس گیربکس داشته باشند. به عنوان مثال، رانندگی در شرایط ترافیک ممکن است دمای روغن را افزایش دهد و عمر آن را کاهش دهد.
خطرات روغن گیربکس نامرغوب در خودروها
یکی از عوامل تخریبکننده برای گیربکسهای اتوماتیک، استفاده از روغن گیربکس نامناسب یا نامرغوب است. این روغنها برای انواع مختلفی از گیربکسها تولید میشوند، ولی انتخاب روغن مناسب برای خودرویتان امری حیاتی است.
در صورت عدم آگاهی از نوع روغن گیربکس متناسب با خودرویتان، بهترین راه حل این است که به تعمیرگاههای مجاز مراجعه کنید یا اطلاعات لازم را از دفترچه راهنمای خودرویتان بهدست آورید. توصیه سازنده خودرو برای نوع روغن گیربکس میتواند راهنمایی مفیدی باشد.
واجدین توجه باشید که استفاده از روغن گیربکس نامناسب میتواند تأثیر مخربی بر روی کارکرد گیربکس داشته باشد. این روغنها نمیتوانند عملکرد بهینه گیربکس را ارائه دهند و ممکن است باعث ایجاد مشکلات در ساختار حرکتی گیربکس شوند.
اگر از خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک استفاده میکنید، اهمیت انتخاب روغن گیربکس مناسب نمیتواند تأکید نشدهتر باشد. بنابراین، باید با دقت و شناخت کامل، از روغن گیربکسی با کیفیت و متناسب با گیربکس خودرویتان استفاده کنید تا از وقوع آسیبهای جدی به گیربکس خود جلوگیری کنید.
خطرات عدم تغییر حالت گیربکس در حین حرکت
در گیربکسهای اتوماتیک، ما با حالتهای مختلفی همچون “D” یا “Drive” که برای حرکت به جلو مورد استفاده قرار میگیرد، “R” یا “Reverse” که برای حرکت به عقب مورد استفاده قرار میگیرد، “N” یا “Neutral” که وضعیت خلاصه کامل را نمایان میکند، و “P” یا “Park” که به دنده پارک معروف است، آشنا هستیم. در رانندگی روزمره ممکن است به وضعیتهای مختلفی برای پارک کردن یا دور زدن نیاز پیدا کنیم و باید حالتهای گیربکس را از “D” به “R” و بالعکس تغییر دهیم.
در این مواقع، برای جلوگیری از آسیب به گیربکس، باید تا زمانی که خودرو کاملاً توقف کرده است صبر کنیم. تعویض هر دنده در گیربکس اتوماتیک نیاز به عملکرد مجموعهای از کلاچها، سوپاپها و چرخدندهها دارد. اگر بدون انتظار توقف کامل خودرو، دنده را تغییر دهیم، باید به تعمیرات پرهزینهای فکر کنیم که منتظر شما خواهد بود.
ممنوعیت لانچ
یکی از مسائل مهم که در مورد گیربکسهای اتوماتیک باید در نظر گرفته شود، عملی به نام “لانچ” است. این عمل به معنای فشردن پدال گاز در حالت خلاص (N) و سپس قرار دادن دسته دنده در حالت Drive (D) است به منظور دستیابی به حداکثر توان تولیدی موتور در آغاز حرکت. این کار عمدتاً در خودروهای دارای گیربکس دستی انجام میشود و به آن “لانچ” معروف است. این عملی که مورد علاقه جوانان است، در گیربکسهای اتوماتیک میتواند خسارات جدی به گیربکس و موتور خودرو وارد کند. برای جلوگیری از چنین مشکلاتی، بهتر است در خودروهای اتوماتیک از تکنیکهای دقیقتری برای آغاز حرکت استفاده کرده و لانچ نکنید.
جمع بندی
در این مطالب، به اهمیت سرویس به موقع گیربکس، تأثیر استفاده نادرست از حالتهای مختلف گیربکس (مانند حالت P در توقفهای طولانی و حالتهای N در حالت حرکت)، و اهمیت استفاده از روغن گیربکس مناسب تاکید شده است. همچنین، به مسائلی همچون عوامل مخرب برای گیربکسها مانند استفاده از روغن نامناسب و لانچ کردن نادرست پرداخته شده است. مطالب نشان میدهند که عدم توجه به این مسائل میتواند منجر به آسیبهای جبران ناپذیر و هزینههای گزافی در تعمیر گیربکس گردد.
با مطالعه این مطالب، رانندگان میتوانند از بهترین روشهای مراقبت از گیربکسهای خود آگاه شوند و خودروهای خود را در بهترین وضعیت عملکردی نگه دارند.